Phân biệt công nghệ doanh nghiệp và công nghệ thông tin

Vì vậy, điểm phân biệt hữu ích nhất không nằm ở việc một phần mềm hoặc thiết bị “thuộc loại nào”, mà nằm ở phạm vi ứng dụng và mục tiêu quản trị. Một hệ thống có thể vừa là tài sản CNTT, vừa là một thành phần của kiến trúc công nghệ doanh nghiệp.

Công nghệ doanh nghiệp có phạm vi rộng hơn công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin tập trung vào các tài nguyên phục vụ việc xử lý thông tin như máy tính, máy chủ, mạng, phần mềm, cơ sở dữ liệu, dịch vụ đám mây và các dịch vụ hỗ trợ liên quan. Trọng tâm kỹ thuật thường là bảo đảm những tài nguyên này hoạt động ổn định, an toàn và đáp ứng nhu cầu của tổ chức.

Công nghệ doanh nghiệp tiếp cận vấn đề ở cấp độ rộng hơn. Nó xem xét công nghệ được triển khai như thế nào trong toàn bộ doanh nghiệp để hỗ trợ bán hàng, tài chính, nhân sự, chuỗi cung ứng, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu, cộng tác và các quy trình vận hành khác.

Có thể hình dung mối quan hệ như sau: CNTT cung cấp và quản trị phần lớn nền tảng kỹ thuật, còn công nghệ doanh nghiệp đặt nền tảng đó trong bối cảnh hoạt động và mục tiêu của toàn tổ chức.

Chẳng hạn, hạ tầng máy chủ, mạng và dịch vụ định danh của một hệ thống ERP thuộc phạm vi CNTT. Nhưng khi doanh nghiệp xem xét ERP cùng quy trình mua hàng, kế toán, kho, sản xuất, phân quyền và dữ liệu liên phòng ban, vấn đề đã chuyển sang phạm vi công nghệ doanh nghiệp.

Mục tiêu của hai phạm vi công nghệ không hoàn toàn giống nhau

CNTT thường được quản trị thông qua những yêu cầu trực tiếp đối với hệ thống: khả dụng, bảo mật, hiệu năng, khả năng tích hợp, quản lý dữ liệu, hỗ trợ người dùng và kiểm soát vòng đời tài sản công nghệ.

Công nghệ doanh nghiệp bổ sung một lớp mục tiêu khác: công nghệ có giúp doanh nghiệp thực hiện công việc tốt hơn hay không. Vì vậy, ngoài chất lượng kỹ thuật, doanh nghiệp còn phải xem xét tác động đến quy trình, năng suất, trải nghiệm khách hàng, tốc độ phối hợp, khả năng kiểm soát và năng lực ra quyết định.

Sự khác biệt này dẫn đến hai cách đặt câu hỏi:

·         Với CNTT, doanh nghiệp có thể hỏi hệ thống có an toàn, ổn định, tương thích và đủ năng lực vận hành hay không

·         Với công nghệ doanh nghiệp, câu hỏi tiếp tục mở rộng sang việc hệ thống có giải quyết đúng nhu cầu kinh doanh, kết nối đúng quy trình và tạo ra kết quả cần thiết hay không

Một nền tảng có thể hoạt động tốt về mặt kỹ thuật nhưng vẫn không tạo giá trị tương xứng nếu quy trình triển khai không phù hợp hoặc người dùng không áp dụng được vào công việc. Đây là lý do hiệu quả công nghệ doanh nghiệp không thể được đánh giá chỉ bằng tình trạng của hạ tầng CNTT.

Công nghệ thông tin thiên về nền tảng kỹ thuật và quản trị thông tin

Trong doanh nghiệp, CNTT thường chịu trách nhiệm đối với những lớp nền cần thiết để các hệ thống khác hoạt động. Phạm vi này có thể bao gồm hạ tầng mạng, máy chủ, thiết bị đầu cuối, điện toán đám mây, danh tính người dùng, cơ sở dữ liệu, an ninh mạng, sao lưu, hỗ trợ kỹ thuật và vận hành ứng dụng.

Các thành phần này có điểm chung là gắn trực tiếp với việc xử lý, truyền tải, lưu trữ, bảo vệ hoặc cung cấp quyền truy cập vào thông tin và tài nguyên số.

Điều đó không có nghĩa CNTT tách khỏi hoạt động kinh doanh. Ngược lại, CNTT thường là điều kiện nền tảng để những hoạt động kinh doanh số có thể diễn ra. Tuy nhiên, nhiệm vụ của CNTT thường tập trung sâu hơn vào khả năng vận hành của môi trường công nghệ thay vì bao quát toàn bộ cách doanh nghiệp thiết kế hoạt động quanh công nghệ.

Ví dụ, bộ phận CNTT có thể chịu trách nhiệm kết nối, xác thực người dùng, bảo mật và duy trì hệ thống CRM. Cách doanh nghiệp thiết kế hành trình bán hàng, quy tắc phân bổ khách hàng tiềm năng hay quy trình chăm sóc sau bán hàng trên CRM lại liên quan trực tiếp đến nghiệp vụ kinh doanh và quản trị công nghệ ở cấp doanh nghiệp.

Công nghệ doanh nghiệp gắn công nghệ với quy trình và năng lực kinh doanh

Điểm đặc trưng của công nghệ doanh nghiệp là sự liên kết giữa công nghệ và cách tổ chức hoạt động. Một quyết định công nghệ vì thế thường tác động đồng thời đến con người, quy trình, dữ liệu và nhiều hệ thống khác nhau.

Các nền tảng như ERP, CRM, hệ thống quản lý chuỗi cung ứng, quản trị nhân sự, phân tích dữ liệu hoặc tự động hóa quy trình thường được xem xét dưới góc độ công nghệ doanh nghiệp vì giá trị của chúng phụ thuộc vào khả năng phối hợp nhiều đơn vị và quy trình.

Chẳng hạn, triển khai CRM không chỉ là cài đặt phần mềm. Doanh nghiệp còn phải xác định:

·         Dữ liệu khách hàng nào cần được quản lý

·         Bộ phận nào tạo và cập nhật dữ liệu

·         Quy trình bán hàng được chuẩn hóa ra sao

·         Hệ thống phải tích hợp với những nền tảng nào

·         Quyền truy cập được phân bổ thế nào

·         Thông tin nào cần chuyển thành báo cáo hoặc hành động

Trong trường hợp này, CNTT vẫn giữ vai trò quan trọng về tích hợp, bảo mật, dữ liệu và vận hành. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng phụ thuộc thêm vào thiết kế nghiệp vụ và sự phối hợp giữa nhiều chức năng. Đó là phần mà khái niệm công nghệ doanh nghiệp thể hiện rõ hơn.

Ranh giới giữa công nghệ doanh nghiệp và CNTT không cố định

Không nên hiểu công nghệ doanh nghiệp và CNTT như hai danh mục loại trừ lẫn nhau. Một phần đáng kể công nghệ doanh nghiệp được xây dựng trên chính các tài nguyên và năng lực CNTT.

Ranh giới còn phụ thuộc vào cơ cấu từng tổ chức. Ở doanh nghiệp nhỏ, một đội CNTT có thể đồng thời quản lý hạ tầng, ứng dụng nghiệp vụ, dữ liệu và các dự án chuyển đổi số. Ở doanh nghiệp lớn, những nhiệm vụ đó có thể được phân chia cho CNTT, kiến trúc doanh nghiệp, dữ liệu, an ninh mạng, chuyển đổi số và các đơn vị nghiệp vụ.

Do đó, cùng một nền tảng có thể được nhìn ở hai lớp:

·         Lớp CNTT: hệ thống được triển khai, tích hợp, bảo mật và duy trì như thế nào

·         Lớp công nghệ doanh nghiệp: hệ thống đóng vai trò gì trong quy trình, năng lực và mục tiêu của tổ chức

Cách phân lớp này chính xác hơn việc cố gắng gắn mỗi công nghệ vào duy nhất một nhóm.

Phân biệt hai khái niệm giúp xác định đúng phạm vi đầu tư và quản trị

Sự khác biệt trở nên quan trọng khi doanh nghiệp lập kế hoạch công nghệ. Nếu mọi vấn đề công nghệ đều được coi là vấn đề CNTT, tổ chức có thể tập trung quá nhiều vào việc mua và vận hành hệ thống mà chưa giải quyết đầy đủ quy trình, dữ liệu, trách nhiệm nghiệp vụ hoặc mức độ áp dụng của người dùng.

Ngược lại, nếu chỉ quan tâm đến mục tiêu kinh doanh mà xem nhẹ nền tảng CNTT, các sáng kiến công nghệ có thể gặp hạn chế về tích hợp, bảo mật, khả năng mở rộng hoặc độ ổn định.

Vì vậy, khi đánh giá một sáng kiến, doanh nghiệp nên tách hai lớp câu hỏi. Trước hết, hệ thống cần đáp ứng những điều kiện kỹ thuật nào để vận hành đáng tin cậy. Sau đó, công nghệ phải thay đổi hoặc hỗ trợ năng lực kinh doanh nào, bộ phận nào chịu trách nhiệm và kết quả nào cần đạt được.

Cách tiếp cận này cũng giải thích vì sao công nghệ doanh nghiệp thường cần sự tham gia của cả lãnh đạo nghiệp vụ và chuyên gia CNTT. Giá trị kinh doanh không thể được tạo ra chỉ bằng hạ tầng kỹ thuật, trong khi các quy trình số cũng khó vận hành bền vững nếu thiếu một nền tảng CNTT phù hợp.

Tóm lại, công nghệ thông tin tập trung chủ yếu vào hệ thống và tài nguyên dùng để xử lý, truyền tải, lưu trữ, bảo vệ và quản lý thông tin; công nghệ doanh nghiệp bao quát hơn, tập trung vào cách công nghệ được kết hợp với dữ liệu, quy trình và con người để phục vụ hoạt động của toàn tổ chức.

Hai khái niệm vì thế không đối lập. CNTT thường là một nền tảng cốt lõi của công nghệ doanh nghiệp, còn công nghệ doanh nghiệp bổ sung góc nhìn về nghiệp vụ, quy trình và mục tiêu tổ chức. Khi cần phân biệt một sáng kiến cụ thể, câu hỏi hữu ích nhất là: doanh nghiệp đang giải quyết vấn đề vận hành hệ thống thông tin, hay đang tổ chức công nghệ để thay đổi và hỗ trợ cách doanh nghiệp hoạt động?