Các loại vật liệu chống thấm sân thượng

Vì vậy, trước khi chọn vật liệu cần xác định nước đang đi vào từ đâu và bề mặt sẽ làm việc như thế nào sau khi chống thấm. Một sân thượng bê tông mới, ổn định cần cách xử lý khác với sàn cũ đã nứt; bề mặt thường xuyên đi lại cũng không thể đánh giá giống mái chỉ chịu nắng mưa.

Các vật liệu chống thấm sân thượng thường dùng

Sơn và lớp phủ chống thấm dạng lỏng

Nhóm này được thi công bằng chổi, con lăn hoặc thiết bị phun để tạo một lớp phủ liên tục sau khi khô hoặc đóng rắn. Vật liệu có thể sử dụng các hệ polymer khác nhau, chẳng hạn acrylic hoặc polyurethane, nên đặc tính thực tế không giống nhau giữa từng sản phẩm.

Ưu điểm đáng chú ý là khả năng phủ các bề mặt có nhiều góc, chân tường, cổ ống và chi tiết phức tạp mà không phải tạo nhiều mối nối như màng dạng tấm. Một số hệ có độ đàn hồi tốt, nhờ đó chịu được chuyển vị nhỏ của nền tốt hơn vật liệu xi măng cứng.

Điểm cần kiểm tra là điều kiện tiếp xúc sau thi công. Không phải lớp phủ nào cũng được thiết kế để chịu tia UV, nước đọng hoặc lưu thông trực tiếp. Nếu phía trên còn lát gạch hay cán lớp bảo vệ, yêu cầu đối với lớp chống thấm cũng khác với trường hợp nó đồng thời là bề mặt hoàn thiện.

Màng chống thấm dạng tấm

Màng chống thấm tạo một lớp cản nước tương đối đồng nhất trên diện tích lớn. Các hệ thường gặp gồm màng bitum khò nóng, màng tự dính và các loại màng polymer chuyên dụng.

Khả năng chống nước của hệ màng phụ thuộc không chỉ vào bản thân tấm màng mà còn vào mối nối, mép kết thúc, chân tường, cổ ống và các vị trí xuyên sàn. Chỉ một điểm nối xử lý không kín cũng có thể trở thành đường nước đi xuống bên dưới.

Màng thường có lợi thế trên mặt bằng rộng, nơi có thể triển khai các tấm liên tục. Ngược lại, sân thượng có nhiều góc nhỏ, thiết bị hoặc chi tiết xuyên sàn làm tăng số lượng vị trí phải cắt, nối và gia cường. Màng khò nóng còn đòi hỏi thiết bị và kiểm soát thi công phù hợp, nên không phải lựa chọn thuận tiện cho người không có kinh nghiệm.

Vật liệu chống thấm gốc xi măng

Vật liệu gốc xi măng thường được dùng trên nền bê tông hoặc vữa vì có khả năng tương thích và bám dính với bề mặt khoáng. Sản phẩm có thể là hệ một thành phần hoặc nhiều thành phần, trong đó một số loại được cải tiến bằng polymer để tăng độ bám và khả năng chịu biến dạng.

Nhóm này thuận lợi khi sân thượng còn cần cán vữa hoặc lát hoàn thiện phía trên. Tuy nhiên, khả năng xử lý chuyển vị phải được xem xét kỹ. Với nền có vết nứt đang tiếp tục mở hoặc co giãn đáng kể, một lớp chống thấm có độ đàn hồi thấp có thể nứt theo nền.

Do đó, không nên chỉ dựa vào tên gọi “xi măng chống thấm”. Cần kiểm tra loại sản phẩm, khả năng chịu nứt, yêu cầu chiều dày và cấu tạo lớp bảo vệ theo tài liệu kỹ thuật của hệ vật liệu cụ thể.

Vật liệu chống thấm thẩm thấu cho bê tông

Vật liệu thẩm thấu được sử dụng để giảm đường dẫn nước trong hệ mao quản của bê tông thay vì chỉ tạo một lớp màng nằm trên bề mặt. Một số hệ hoạt động thông qua phản ứng với các thành phần trong bê tông để hình thành sản phẩm không tan trong các lỗ rỗng và mao quản.

Cơ chế này khiến vật liệu thẩm thấu có giá trị khi đối tượng cần xử lý chính là bê tông. Tuy nhiên, nó không đồng nghĩa với khả năng bắc cầu qua mọi vết nứt. Các khe chuyển vị, vết nứt đang hoạt động hoặc mối nối vẫn cần được đánh giá và xử lý riêng.

Vì vậy, vật liệu thẩm thấu không nên được xem như phương án thay thế mặc định cho mọi hệ chống thấm bề mặt. Hiệu quả phụ thuộc vào loại nền, tình trạng bê tông và giới hạn kỹ thuật của từng sản phẩm.

Keo trám khe và vật liệu xử lý vết nứt

Keo polyurethane, silicone hoặc các chất trám đàn hồi khác thường được dùng tại khe tiếp giáp, quanh cổ ống, chân tường và một số dạng vết nứt. Chức năng chính của chúng là duy trì độ kín tại những vị trí có chuyển vị hoặc hình học khó xử lý bằng lớp phủ thông thường.

Keo trám không phải lớp chống thấm chính cho toàn bộ sân thượng. Nếu nước thấm qua diện rộng, chỉ bơm hoặc trét keo lên một vài vết nứt nhìn thấy được có thể không xử lý được đường nước thực tế.

Với vết nứt, cần phân biệt nứt ổn định và nứt còn chuyển động. Độ rộng, chiều sâu, nguyên nhân nứt và tình trạng nền quyết định cách xử lý trước khi phủ hệ chống thấm lên trên.

So sánh các nhóm vật liệu chống thấm sân thượng

Chọn vật liệu chống thấm theo hiện trạng sân thượng

Sân thượng mới, nền bê tông còn tốt

Khi nền mới, đặc chắc và chưa xuất hiện hư hỏng đáng kể, việc chống thấm có thể được thiết kế như một hệ hoàn chỉnh ngay từ đầu. Lúc này cần xác định sân thượng sẽ để lộ thiên hay còn cán vữa, lát gạch hoặc làm lớp bảo vệ.

Nếu lớp chống thấm nằm dưới lớp hoàn thiện, vật liệu gốc xi măng, màng hoặc các hệ phủ tương thích với cấu tạo phía trên đều có thể được xem xét. Nếu lớp chống thấm để lộ trực tiếp, khả năng chịu thời tiết, UV và điều kiện sử dụng bề mặt trở thành tiêu chí bắt buộc.

Sân thượng cũ đã có vết nứt

Không nên phủ vật liệu mới trực tiếp lên vết nứt mà chưa đánh giá tình trạng của nó. Vết nứt còn chuyển động tạo ứng suất lên lớp chống thấm và có thể làm một hệ vật liệu cứng nứt trở lại.

Các khe và vết nứt cần được xử lý bằng vật liệu và cấu tạo có khả năng chịu chuyển vị tương ứng. Sau đó mới lựa chọn lớp chống thấm chính có độ đàn hồi và khả năng bắc cầu vết nứt phù hợp với nền thực tế.

Nếu vết nứt liên quan đến vấn đề kết cấu hoặc tiếp tục phát triển, chỉ thay vật liệu chống thấm không giải quyết được nguyên nhân.

Sân thượng thường xuyên đọng nước

Nước đọng kéo dài đặt lớp chống thấm vào điều kiện khắc nghiệt hơn nước mưa thoát nhanh. Trước hết cần kiểm tra độ dốc, phễu thu và đường thoát nước thay vì xem lớp chống thấm là cách bù cho một mặt sàn thoát nước kém.

Vật liệu sử dụng tại khu vực này phải được nhà sản xuất cho phép tiếp xúc với điều kiện nước đọng dự kiến. Không nên mặc định mọi loại sơn hoặc lớp phủ chống thấm đều chịu được ngâm nước kéo dài chỉ vì chúng có khả năng kháng nước.

Sân thượng có nhiều cổ ống, chân tường và góc phức tạp

Các điểm giao giữa mặt ngang và mặt đứng, cổ ống, hộp kỹ thuật và vị trí xuyên sàn thường khó xử lý hơn phần mặt bằng rộng. Lớp phủ dạng lỏng có lợi thế về khả năng ôm theo hình dạng, nhưng các vị trí này vẫn có thể cần lớp gia cường hoặc chất trám riêng theo cấu tạo của hệ chống thấm.

Nếu dùng màng dạng tấm, số lượng mối nối và chi tiết cắt ghép sẽ tăng. Chất lượng xử lý các điểm này quan trọng hơn việc chỉ chọn một loại màng có thông số cao.

Sân thượng có người đi lại hoặc lát gạch

Khi sân thượng được sử dụng để đi lại, đặt thiết bị hoặc sinh hoạt, cần xác định lớp chống thấm có chịu tác động trực tiếp hay được bảo vệ phía trên.

Một số hệ chống thấm cần lớp cán, lớp bảo vệ hoặc lớp hoàn thiện để tránh hư hại cơ học. Nếu lát gạch, toàn bộ cấu tạo từ lớp chống thấm đến vữa và lớp hoàn thiện phải tương thích; gạch lát và ron gạch không nên được xem là lớp chống thấm chính.

Các tiêu chí cần kiểm tra trước khi chọn vật liệu

Khả năng chịu chuyển vị và vết nứt

Sân thượng chịu thay đổi nhiệt độ và chuyển vị của kết cấu. Nền càng có nguy cơ nứt, khả năng đàn hồi và bắc cầu vết nứt của hệ chống thấm càng đáng quan tâm.

Không nên suy ra đặc tính này chỉ từ nhóm vật liệu. Hai sản phẩm cùng được gọi là sơn chống thấm hoặc vữa chống thấm vẫn có thể có khả năng biến dạng rất khác nhau.

Khả năng chịu UV và thời tiết

Nếu lớp chống thấm để lộ thiên, cần kiểm tra rõ sản phẩm có được thiết kế làm lớp hoàn thiện ngoài trời hay không. Tia UV, nhiệt độ bề mặt và chu kỳ nóng lạnh có thể làm một số vật liệu lão hóa nhanh hơn.

Nếu hệ chống thấm được che bởi lớp bảo vệ, tiêu chí này có thể ít quyết định hơn nhưng lại phát sinh yêu cầu về khả năng tương thích giữa các lớp.

Khả năng chịu nước đọng

“Chống thấm” không tự động có nghĩa là thích hợp với việc ngâm hoặc đọng nước liên tục. Tài liệu kỹ thuật của sản phẩm cần xác nhận điều kiện tiếp xúc với nước mà hệ vật liệu có thể chịu được.

Đồng thời, nước đọng thường là dấu hiệu cần kiểm tra lại độ dốc và thoát nước. Sửa nguyên nhân này giúp giảm tải cho lớp chống thấm trong quá trình sử dụng.

Độ bám dính và yêu cầu chuẩn bị nền

Bề mặt có bụi, dầu, lớp sơn cũ bong tróc, vữa yếu hoặc độ ẩm không phù hợp có thể làm giảm độ bám của hệ chống thấm. Một vật liệu có đặc tính tốt vẫn có thể hỏng sớm nếu được thi công trên nền không đạt yêu cầu.

Trước khi mua vật liệu, cần kiểm tra yêu cầu về độ ẩm nền, lớp lót, cường độ bề mặt, thời gian chờ giữa các lớp và điều kiện bảo dưỡng của chính sản phẩm đó.

Cấu tạo bảo vệ sau chống thấm

Lớp chống thấm để lộ thiên, lớp nằm dưới gạch và lớp nằm dưới vữa bảo vệ làm việc trong các điều kiện khác nhau. Vì vậy, lựa chọn phải dựa trên toàn bộ hệ cấu tạo chứ không chỉ một sản phẩm riêng lẻ.

Đây cũng là lý do không nên so sánh vật liệu chỉ bằng giá theo thùng hoặc theo kilôgam. Định mức, số lớp, lớp lót, vật liệu gia cường, lớp bảo vệ và nhân công đều ảnh hưởng đến chi phí thực tế của hệ chống thấm.

Cách chọn nhanh theo vấn đề cần xử lý

Có thể thu hẹp lựa chọn bằng cách xác định vấn đề chính trước:

• Nền ổn định, cần phủ liên tục trên nhiều chi tiết: Xem xét hệ chống thấm dạng lỏng có đặc tính phù hợp với điều kiện sử dụng

• Mặt bằng rộng, thuận lợi cho thi công tấm: Xem xét màng chống thấm và đặc biệt kiểm soát mối nối, mép kết thúc

• Nền bê tông hoặc vữa và có lớp bảo vệ phía trên: Kiểm tra các hệ gốc xi măng hoặc hệ khác tương thích với cấu tạo hoàn thiện

• Cần xử lý khả năng thấm qua mao quản bê tông: Đánh giá vật liệu thẩm thấu theo tình trạng kết cấu và giới hạn của sản phẩm

• Có khe, cổ ống hoặc vết nứt: Xử lý riêng các vị trí này trước hoặc kết hợp với hệ chống thấm chính

• Sàn có nguy cơ chuyển vị hoặc nứt: Ưu tiên kiểm tra độ đàn hồi và khả năng bắc cầu vết nứt thay vì chỉ so sánh tên vật liệu

• Sân thượng đọng nước: Sửa thoát nước và chỉ dùng hệ được thiết kế cho điều kiện tiếp xúc tương ứng

• Bề mặt chống thấm để lộ thiên: Kiểm tra khả năng chịu UV, thời tiết và tác động cơ học

Vật liệu chống thấm sân thượng thường không được chọn chỉ theo tiêu chí “loại nào bền nhất”. Quyết định đúng bắt đầu từ hiện trạng nền, vết nứt, khả năng đọng nước, các chi tiết tiếp giáp và cấu tạo hoàn thiện phía trên. Khi những điều kiện này đã rõ, mới có thể chọn giữa màng, lớp phủ lỏng, vật liệu gốc xi măng, vật liệu thẩm thấu và keo trám khe theo đúng chức năng của từng loại.