Cách chống thấm sân thượng đã lát gạch

Điểm quan trọng là xác định nước đang xâm nhập cục bộ qua khe hở hay lớp chống thấm bên dưới đã mất khả năng bảo vệ. Hư hỏng nhẹ có thể xử lý ngay trên nền gạch để hạn chế đục phá; nếu nước đã lan rộng dưới lớp hoàn thiện, gạch bong rỗng hoặc nền nứt đáng kể, cần xử lý sâu hơn thay vì tiếp tục phủ thêm vật liệu trên bề mặt.

Các phương pháp chống thấm sân thượng đã lát gạch

Có thể chia cách xử lý thành bốn phương pháp chính. Mỗi phương pháp can thiệp ở một mức độ khác nhau, từ bịt các đường nước xâm nhập trên bề mặt đến làm lại toàn bộ hệ chống thấm phía dưới gạch.

Xử lý lại mạch gạch, khe nứt và các điểm tiếp giáp

Nếu sân thượng chỉ thấm tại một số vị trí và mặt gạch vẫn ổn định, trước tiên cần kiểm tra mạch gạch, khe nứt, chân tường và quanh miệng thoát nước.

Phần vật liệu đã bong, mục hoặc mất liên kết phải được loại bỏ trước khi trám lại bằng vật liệu tương thích với vị trí cần xử lý. Với khe tiếp giáp có khả năng co giãn, vật liệu trám đàn hồi thường thích hợp hơn vữa cứng vì có thể chịu chuyển vị nhỏ mà không nứt lại ngay.

Cách này ít ảnh hưởng đến nền gạch hiện hữu nhưng chỉ giải quyết tốt khi đường nước xâm nhập đã được xác định tương đối rõ. Nếu lớp chống thấm phía dưới đã hỏng trên diện rộng, sửa mạch gạch đơn thuần thường không đủ.

Phủ chống thấm trong suốt trên bề mặt gạch

Vật liệu chống thấm trong suốt được sử dụng khi muốn giữ lại màu sắc và hình thức của gạch. Lớp phủ tạo thêm hàng rào hạn chế nước xâm nhập qua bề mặt và các mạch đã được xử lý.

Hiệu quả phụ thuộc nhiều vào khả năng bám dính trên loại gạch hiện có. Gạch men bóng và bề mặt có độ hút nước thấp khó tạo liên kết hơn nền xi măng, vì vậy vật liệu phải được xác nhận có thể sử dụng trên bề mặt gạch và nền phải được chuẩn bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Lớp phủ trong suốt không thay thế việc sửa khe nứt, mạch gạch hỏng hoặc xử lý chân tường và cổ ống. Phủ trực tiếp lên một nền đang bong, nứt hoặc còn ẩm có thể khiến lớp mới mất liên kết và nhanh xuống cấp.

Thi công màng chống thấm lỏng trên nền gạch

Màng chống thấm lỏng tạo thành một lớp liên tục trên mặt sân thượng sau khi đóng rắn. Phương pháp này có lợi thế ở những bề mặt có nhiều mạch gạch và các chi tiết cần phủ liền mạch.

Tùy hệ vật liệu, lớp chống thấm có thể là polyurethane, acrylic hoặc một hệ phủ chuyên dụng khác được nhà sản xuất cho phép thi công trên nền gạch. Không nên chọn chỉ dựa vào tên vật liệu; cần kiểm tra khả năng bám trên gạch, khả năng chịu nước đọng, tia UV và điều kiện sử dụng thực tế của sân thượng.

Các góc sàn - tường, khe chuyển tiếp và khu vực quanh ống thoát nước cần được gia cường theo hệ vật liệu sử dụng. Đây là những nơi chuyển vị và tập trung nước nên nguy cơ nứt hoặc mất liên tục của màng cao hơn mặt phẳng thông thường.

Nhược điểm của phương pháp phủ màng trên gạch là làm thay đổi bề mặt hoàn thiện. Với sân thượng thường xuyên đi lại, còn phải xem lớp phủ có chịu được tải sử dụng trực tiếp hay cần thêm lớp bảo vệ phía trên.

Tháo gạch và làm lại lớp chống thấm bên dưới

Khi sân thượng thấm trên diện rộng, gạch bong rỗng nhiều, nền có vết nứt đáng kể hoặc các lần sửa bề mặt trước đó không giải quyết được tình trạng rò nước, việc tháo lớp hoàn thiện để xử lý nền cho phép tiếp cận trực tiếp khu vực hư hỏng.

Sau khi tháo gạch và các lớp không ổn định, nền được kiểm tra, sửa khuyết tật và xử lý các chi tiết như chân tường, khe tiếp giáp và cổ ống trước khi thi công lại hệ chống thấm. Chỉ sau khi lớp chống thấm đạt yêu cầu mới thực hiện lớp bảo vệ và lát hoàn thiện.

Phương pháp này tốn công và ảnh hưởng đến bề mặt nhiều hơn nhưng tránh phụ thuộc vào một lớp phủ mới đặt trên hệ gạch hoặc lớp nền đã suy giảm chất lượng.

Chọn phương pháp theo tình trạng sân thượng

Không phải sân thượng đã lát gạch nào cũng cần đục bỏ toàn bộ. Mức độ can thiệp nên dựa trên hiện trạng thay vì chỉ dựa vào mức độ ẩm nhìn thấy ở trần phía dưới.

• Mạch gạch hở hoặc nứt cục bộ: Làm sạch và xử lý lại mạch, khe nứt và điểm tiếp giáp

• Gạch còn chắc, cần giữ nguyên hình thức bề mặt: Có thể dùng hệ chống thấm trong suốt nếu sản phẩm tương thích với loại gạch hiện hữu

• Nhiều mạch và điểm có nguy cơ thấm nhưng nền gạch vẫn ổn định: Có thể phủ một hệ màng chống thấm lỏng thích hợp trên toàn bề mặt

• Thấm lan rộng, nền hoặc gạch mất ổn định, sửa bề mặt nhiều lần vẫn tái thấm: Cần xem xét tháo lớp hoàn thiện và làm lại hệ chống thấm phía dưới

Ngoài tình trạng lớp gạch, cần kiểm tra khả năng thoát nước. Nếu mặt sân không đủ độ dốc hoặc miệng thoát thường xuyên khiến nước đọng, chỉ bổ sung lớp chống thấm mà không giải quyết nguyên nhân này sẽ tiếp tục đặt hệ chống thấm vào điều kiện bất lợi.

Quy trình chống thấm khi muốn giữ lại nền gạch

Bước 1: Kiểm tra vị trí và nguyên nhân thấm

Quan sát toàn bộ mặt sân thay vì chỉ xử lý ngay phía trên vết ố của trần. Nước có thể xâm nhập ở một vị trí rồi di chuyển dưới lớp gạch trước khi xuất hiện ở tầng dưới.

Cần chú ý mạch gạch nứt hoặc mất vữa, gạch bong rỗng, chân tường, khe tiếp giáp, vết nứt xuyên qua nhiều viên gạch và khu vực quanh ống thoát nước.

Bước 2: Làm sạch và chuẩn bị bề mặt

Loại bỏ bụi, rêu, dầu mỡ và vật liệu mạch đã mất liên kết. Bề mặt phải đáp ứng yêu cầu về độ sạch và độ ẩm của hệ chống thấm được lựa chọn.

Với gạch men nhẵn, khâu chuẩn bị nền đặc biệt quan trọng. Một số hệ vật liệu cần xử lý bề mặt hoặc lớp lót chuyên dụng để tạo độ bám; phải thực hiện theo tài liệu kỹ thuật của chính sản phẩm thay vì áp dụng một quy trình chung cho mọi loại vật liệu.

Bước 3: Sửa mạch gạch và các điểm yếu

Trám lại những mạch đã hở, xử lý vết nứt và hoàn thiện các vị trí tiếp giáp. Quanh cổ ống và chân tường phải tạo được lớp xử lý liên tục, không để khoảng hở giữa vật liệu mới và nền cũ.

Nếu phát hiện gạch hoặc lớp nền bên dưới đã bong, mất ổn định, cần sửa phần nền đó trước. Lớp chống thấm phủ lên một bề mặt đang dịch chuyển hoặc bong tách khó duy trì tính liên tục lâu dài.

Bước 4: Thi công hệ chống thấm

Thi công lớp lót nếu hệ vật liệu yêu cầu, sau đó phủ vật liệu đúng định mức, số lớp, thời gian chờ giữa các lớp và điều kiện môi trường được nhà sản xuất quy định.

Không nên mặc định mọi vật liệu đều cần cùng số lớp hoặc cùng thời gian khô. Polyurethane, acrylic, vật liệu trong suốt và các hệ chống thấm khác có yêu cầu thi công khác nhau.

Ở góc sàn - tường, khe tiếp giáp và cổ ống, thực hiện biện pháp gia cường tương ứng với hệ chống thấm đang sử dụng.

Bước 5: Kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng

Sau khi vật liệu đã đóng rắn đủ thời gian theo yêu cầu kỹ thuật, kiểm tra tính liên tục của bề mặt và các vị trí đã gia cường. Nếu điều kiện công trình và hệ vật liệu cho phép, có thể thử nước để kiểm tra lại khả năng chống thấm trước khi nghiệm thu.

Chỉ đưa sân thượng trở lại sử dụng khi lớp chống thấm đã đạt thời gian bảo dưỡng cần thiết. Đi lại, kê vật nặng hoặc để nước tác động quá sớm có thể làm hỏng lớp phủ chưa ổn định.

Những lỗi khiến sân thượng chống thấm xong vẫn bị thấm

• Chỉ trám mạch gạch mà không xác định nguồn nước: Nước có thể đi vào từ chân tường, cổ ống, vết nứt hoặc vị trí khác rồi di chuyển dưới lớp hoàn thiện

• Phủ vật liệu lên gạch bẩn hoặc bong rỗng: Lớp mới bám vào bề mặt yếu nên có thể bong cùng lớp bên dưới

• Dùng vật liệu không được thiết kế cho nền gạch: Bề mặt gạch ít hút nước có thể khiến một số hệ chống thấm khó bám nếu thiếu bước chuẩn bị hoặc lớp lót thích hợp

• Bỏ sót chân tường và cổ ống: Màng chống thấm trên mặt phẳng vẫn có thể bị nước vượt qua tại các điểm chuyển tiếp

• Không xử lý tình trạng đọng nước: Nước lưu lại lâu làm tăng tải cho các mạch, khe và lớp chống thấm

• Thi công không theo định mức và thời gian bảo dưỡng của sản phẩm: Lớp màng có thể không đạt chiều dày hoặc trạng thái đóng rắn cần thiết

• Tiếp tục phủ thêm lớp mới khi nền đã hư hỏng: Nếu gạch, lớp vữa hoặc hệ chống thấm cũ đã mất ổn định, lớp phủ phía trên không sửa được phần nền đang bong hoặc nứt

Chống thấm sân thượng đã lát gạch không nhất thiết phải đục gạch ngay. Với hư hỏng cục bộ và nền còn chắc, có thể xử lý mạch, khe nứt rồi dùng lớp chống thấm tương thích trên bề mặt. Khi thấm đã lan rộng hoặc lớp nền bên dưới mất ổn định, tháo gạch và làm lại hệ chống thấm là cách xử lý trực tiếp hơn. Yếu tố quyết định không nằm ở việc phủ càng nhiều vật liệu, mà ở việc xác định đúng đường nước xâm nhập, chuẩn bị nền đúng yêu cầu và xử lý liên tục các mạch, chân tường, khe tiếp giáp và cổ ống.