Đám giỗ chay nên nấu món gì?

Cách chọn món chay cho mâm cúng đám giỗ

Một thực đơn khoảng 5–7 món thường đã đủ để tạo thành mâm cỗ cân đối. Có thể chọn theo các nhóm sau:

• Món khai vị: Gỏi ngó sen chay hoặc gỏi mít non
• Món kho: Nấm kho tiêu hoặc đậu hũ kho nấm
• Món chiên: Chả giò chay hoặc đậu hũ chiên
• Món rau: Rau củ xào thập cẩm hoặc rau củ luộc
• Món canh: Canh bí đậu hũ, canh nấm hoặc canh rau củ
• Món ăn kèm: Cơm trắng hoặc xôi đậu xanh

Không nhất thiết phải có đủ mọi kiểu chế biến. Với đám giỗ nhỏ, một món kho, một món rau, một món canh, một món chiên và cơm hoặc xôi đã tạo được mâm cúng tương đối đầy đặn.

Nguyên liệu cũng nên xoay quanh vài nhóm chính như nấm, đậu hũ, tàu hũ ky và rau củ. Chẳng hạn, nấm có thể dùng cho món kho, món xào lẫn nước canh nhưng kết hợp với nguyên liệu và cách nêm khác nhau để các món không có cảm giác giống nhau.

Gợi ý các món chay đám giỗ đơn giản, dễ nấu

Gỏi ngó sen chay

Ngó sen có độ giòn, vị nhẹ nên dễ kết hợp với cà rốt, dưa leo, nấm hoặc tàu hũ ky. Phần rau củ có thể sơ chế trước, còn nước trộn nên cho vào gần giờ dùng để gỏi không ra nhiều nước.

Nếu muốn giảm công đoạn, có thể thay bằng gỏi mít non chay. Hai món đều tạo vị chua ngọt nhẹ, giúp cân bằng những món kho và chiên trong mâm cỗ.

Nấm kho tiêu

Nấm kho tiêu ít nguyên liệu và có thể nấu trước nên thuận tiện khi chuẩn bị đám giỗ. Nấm rơm, nấm đùi gà hoặc nấm bào ngư đều có thể dùng tùy loại dễ mua.

Nên kho lửa nhỏ để nấm thấm nước tương và gia vị nhưng không để nước kho cạn quá sớm. Món này ăn với cơm trắng khá vừa vị và không cần thêm một món kho cầu kỳ khác.

Đậu hũ kho nấm

Nếu cần một món kho no bụng hơn nấm kho tiêu, có thể dùng đậu hũ chiên kết hợp nấm hương, nấm rơm hoặc rau củ. Đậu hũ giữ sốt tốt và nguyên liệu dễ mua với số lượng lớn.

Đậu hũ nên được chiên hoặc áp chảo trước khi kho để miếng đậu chắc hơn. Khi nấu nhiều, món này cũng thuận tiện vì có thể hoàn thành sớm rồi hâm lại trước giờ cúng.

Chả giò chay

Nhân chả giò có thể gồm khoai môn, củ sắn, cà rốt, nấm mèo và miến. Phần nhân và cuốn chả giò có thể chuẩn bị từ trước, đến gần giờ cúng mới chiên để vỏ giữ độ giòn.

Nếu nhân lực ít, chỉ cần làm một món chiên. Không cần kết hợp thêm nhiều món chiên khác vì vừa mất thời gian đứng bếp vừa khiến mâm cỗ nhiều dầu.

Rau củ xào thập cẩm

Cà rốt, bắp non, cải thìa, súp lơ hoặc nấm có thể phối hợp thành món xào nhiều màu sắc. Rau nên được cắt tương đối đều để chín cùng lúc.

Với số lượng lớn, nên chia rau thành từng mẻ thay vì cho toàn bộ vào một chảo. Xào nhanh trên lửa lớn giúp rau ít ra nước và hạn chế tình trạng phần rau bên ngoài mềm trong khi phần giữa còn sống.

Canh bí đậu hũ

Canh bí đậu hũ có vị nhẹ, nguyên liệu đơn giản và cân bằng tốt với món kho hoặc món chiên. Có thể dùng bí xanh, bí đỏ hoặc bí đao tùy thực đơn.

Nước canh có thể tăng vị ngọt bằng củ cải trắng, cà rốt hoặc nấm thay vì nêm quá đậm. Đậu hũ nên cho vào sau khi rau củ gần chín để hạn chế bị vỡ khi khuấy.

Rau củ luộc chấm kho quẹt chay

Nếu không muốn chuẩn bị món xào, rau củ luộc là lựa chọn ít công đoạn hơn. Đậu bắp, cà rốt, bông cải, cải thìa và các loại củ có thể luộc riêng theo thời gian chín để giữ màu và độ giòn.

Kho quẹt chay có thể làm từ nước tương, nấm băm và gia vị. Đây cũng là cách tận dụng nấm mà không cần thêm một món chính khác.

Gợi ý mâm cỗ chay 6 món cho đám giỗ

Mâm cỗ chay truyền thống, dễ chuẩn bị

• Gỏi ngó sen chay
• Nấm kho tiêu
• Chả giò chay
• Rau củ xào thập cẩm
• Canh bí đậu hũ
• Cơm trắng hoặc xôi đậu xanh

Thực đơn này có đủ món thanh, món đậm vị và món giòn nhưng phần lớn nguyên liệu đều quen thuộc. Gỏi, món kho và chả giò có thể chuẩn bị trước nên khối lượng công việc sát giờ cúng không quá lớn.

Mâm cỗ chay đơn giản khi ít người nấu

• Gỏi mít non
• Đậu hũ kho nấm
• Rau củ luộc
• Chả giò chay
• Canh rau củ
• Cơm trắng

Điểm thuận tiện của thực đơn này là món kho và phần nhân chả giò có thể hoàn thành sớm, rau củ cho món luộc và canh cũng có thể sơ chế cùng lúc. Gần giờ cúng chỉ còn các công đoạn luộc rau, nấu canh và chiên chả giò.

Mâm cỗ chay ít món cho đám giỗ nhỏ

• Nấm kho tiêu
• Rau củ xào nấm
• Đậu hũ chiên
• Canh bí
• Cơm trắng hoặc xôi

Nếu chỉ cúng trong phạm vi gia đình, năm món như trên đã đáp ứng được các vị chính mà không phải mua quá nhiều nguyên liệu. Nấm, đậu hũ và rau củ đều dễ chia phần theo số người, nhờ đó cũng hạn chế thức ăn dư.

Cách chuẩn bị mâm cỗ chay cho 10–20 người đỡ mất thời gian

Với khoảng 10 người, có thể chọn 5–6 món và tập trung vào những món quen tay. Khi số người tăng lên khoảng 20, việc sơ chế từ hôm trước giúp giảm đáng kể công việc trong ngày giỗ, đặc biệt với rau củ, nấm, nhân chả giò và các loại sốt.

Trình tự nấu có thể sắp xếp như sau:

1. Sơ chế trước: Rửa và cắt rau củ, làm sạch nấm, chuẩn bị nhân chả giò
2. Nấu món giữ được lâu: Hoàn thành món kho và các loại nước sốt
3. Chuẩn bị món nguội: Trộn gỏi gần giờ bày để rau củ không ra nhiều nước
4. Hoàn thiện món nóng: Nấu canh, xào rau và chiên chả giò sát giờ cúng
5. Bày mâm: Chia món vào đĩa hoặc tô vừa phải, lau sạch mép đĩa trước khi đặt lên mâm

Nếu có nhiều món dùng chung một loại rau hoặc nấm, nên sơ chế toàn bộ nguyên liệu trước rồi chia theo từng món. Cách này nhanh hơn việc làm hoàn chỉnh từng món từ đầu đến cuối rồi mới chuyển sang món tiếp theo.

Nguyên liệu dễ dùng khi nấu món chay đám giỗ

Không cần mua quá nhiều nguyên liệu khác nhau để tạo một mâm cỗ đa dạng. Một nhóm nguyên liệu cơ bản có thể dùng linh hoạt cho nhiều cách chế biến:

• Nấm: Nấm rơm, nấm bào ngư, nấm hương hoặc nấm đùi gà
• Đậu và sản phẩm từ đậu: Đậu hũ trắng, đậu hũ chiên, tàu hũ ky
• Rau củ: Cà rốt, bí, bắp non, cải thìa, súp lơ, khoai môn
• Gia vị: Nước tương, dầu mè, đường, tiêu và gia vị chay

Nấm tạo vị đậm tự nhiên cho món kho và nước canh, trong khi đậu hũ bổ sung độ mềm và giúp món ăn chắc bụng hơn. Rau củ nên chọn vài loại có màu sắc và kết cấu khác nhau thay vì mua quá nhiều loại nhưng mỗi thứ chỉ dùng một ít.

Mẹo để món chay đậm vị mà vẫn thanh

Món chay không cần nêm nhiều gia vị mới có vị rõ. Nấm hương, củ cải trắng và cà rốt có thể tạo vị ngọt cho nước canh; nước tương tạo độ đậm cho món kho; một lượng nhỏ dầu mè dùng cuối quá trình nấu giúp tăng mùi thơm.

Cách nấu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng món:

• Món kho: Nấu lửa nhỏ để nguyên liệu thấm dần và giữ được hình dạng
• Món xào: Xào từng mẻ trên lửa lớn để rau ít ra nước
• Món canh: Nấu rau củ vừa chín, tránh đun quá lâu khiến rau mềm và nước canh đục
• Món chiên: Chiên gần giờ bày để vỏ không bị ỉu
• Món gỏi: Chỉ trộn nước sốt khi gần dùng để giữ độ giòn

Với mâm cúng, vị vừa phải thường dễ kết hợp hơn việc làm từng món quá mặn, quá ngọt hoặc quá cay. Nếu gia đình có quy ước riêng về nguyên liệu dùng trong đồ cúng, nên thống nhất từ lúc lên thực đơn để tránh phải đổi món khi đã sơ chế.

Đám giỗ chay có thể làm gọn với 5–7 món từ nấm, đậu hũ và rau củ mà vẫn tạo được mâm cúng trang trọng, hài hòa. Chọn ít món nhưng khác cách chế biến, ưu tiên món có thể chuẩn bị trước và để canh, rau xào, món chiên đến gần giờ cúng sẽ giúp việc nấu nướng nhẹ hơn mà món ăn vẫn ngon khi dâng cúng.