Máy nén điều hòa có vai trò gì?

Năng lượng điện cấp cho máy nén được chuyển thành công nén đối với hơi môi chất. Nhờ đó, chu trình duy trì được điều kiện cần thiết để lấy nhiệt từ không khí trong phòng rồi chuyển lượng nhiệt này ra ngoài, thay vì máy nén tự tạo ra “hơi lạnh”.

Máy nén điều hòa là gì?

Máy nén điều hòa, thường được gọi là block điều hòa hoặc block máy lạnh, là bộ phận cơ điện làm việc trực tiếp với môi chất lạnh. Trong điều hòa dân dụng dạng split, máy nén thường nằm trong dàn nóng và kết nối với dàn bay hơi, dàn ngưng cùng thiết bị tiết lưu thành một mạch kín.

Đầu hút của máy nén nhận môi chất ở trạng thái hơi áp suất thấp từ dàn bay hơi. Sau quá trình nén, môi chất rời đầu đẩy dưới dạng hơi có áp suất và nhiệt độ cao hơn để đi tới dàn ngưng.

Chức năng của máy nén trong chu trình làm lạnh

Về chức năng, máy nén thực hiện ba nhiệm vụ liên tiếp: hút hơi môi chất từ phía áp suất thấp, nâng áp suất của hơi và đẩy môi chất sang phía áp suất cao. Quá trình này duy trì dòng môi chất qua các bộ phận của chu trình lạnh.

Hút hơi môi chất từ dàn bay hơi

Sau khi đi qua dàn bay hơi, môi chất đã hấp thụ nhiệt từ không khí trong phòng và trở về máy nén ở trạng thái hơi áp suất thấp. Máy nén liên tục hút lượng hơi này ra khỏi dàn bay hơi, góp phần duy trì áp suất thấp cần thiết ở phía hút của hệ thống.

Nếu hơi môi chất không được đưa ra khỏi dàn bay hơi để tiếp tục chu trình, môi chất mới từ phía tiết lưu cũng không thể tuần hoàn ổn định qua dàn theo điều kiện thiết kế.

Nén hơi lên áp suất và nhiệt độ cao

Máy nén truyền công cho hơi môi chất, làm áp suất và nhiệt độ của hơi tăng lên. Việc tăng áp không chỉ nhằm vận chuyển môi chất mà còn tạo điều kiện để nhiệt độ ngưng tụ tương ứng ở phía cao áp đủ cao cho quá trình thải nhiệt tại dàn ngưng.

Môi chất rời máy nén vẫn chủ yếu ở trạng thái hơi. Máy nén không phải bộ phận trực tiếp biến hơi thành lỏng; quá trình ngưng tụ xảy ra sau đó tại dàn ngưng khi môi chất truyền nhiệt ra môi trường.

Đẩy môi chất sang dàn ngưng và duy trì tuần hoàn

Hơi môi chất cao áp từ đầu đẩy đi vào dàn ngưng, nơi nó thải nhiệt và chuyển dần sang trạng thái lỏng. Môi chất lỏng sau đó đi qua thiết bị tiết lưu để giảm áp trước khi trở lại dàn bay hơi và tiếp tục hấp thụ nhiệt.

Máy nén hoạt động liên tục hoặc điều chỉnh công suất theo chế độ điều khiển của hệ thống để duy trì dòng môi chất theo chiều dàn bay hơi → máy nén → dàn ngưng → thiết bị tiết lưu → dàn bay hơi.

Vì sao chu trình lạnh cần máy nén?

Dàn bay hơi và dàn ngưng phải làm việc ở hai mức áp suất khác nhau để thực hiện hai quá trình trái ngược: hấp thụ nhiệt ở nhiệt độ thấp và thải nhiệt ở nhiệt độ cao hơn. Máy nén cung cấp công để nâng môi chất từ phía áp suất thấp lên phía áp suất cao, trong khi thiết bị tiết lưu tạo độ giảm áp trước khi môi chất quay lại dàn bay hơi.

Khi máy nén ngừng hoạt động, chênh lệch áp suất giữa hai phía giảm dần và dòng môi chất không còn được duy trì theo điều kiện vận hành của chu trình. Quạt dàn lạnh có thể vẫn thổi không khí, nhưng hệ thống không thể duy trì quá trình chuyển nhiệt từ trong phòng ra ngoài như khi máy nén đang làm việc.

Máy nén có trực tiếp tạo ra gió lạnh không?

Không. Không khí trong phòng được làm mát khi quạt dàn lạnh đưa không khí đi qua dàn bay hơi, nơi môi chất bên trong ống hấp thụ nhiệt. Máy nén không trực tiếp tiếp xúc với luồng không khí trong phòng nên không phải bộ phận thổi hoặc tạo ra gió lạnh.

Chức năng của máy nén nằm ở mạch môi chất: hút, nén, đẩy hơi môi chất và duy trì điều kiện áp suất để quá trình hấp thụ nhiệt tại dàn bay hơi có thể tiếp diễn. Vì vậy, vai trò cốt lõi của máy nén là tạo động lực cho chu trình lạnh vận hành, còn việc trao đổi nhiệt thực tế diễn ra chủ yếu tại dàn bay hơi và dàn ngưng.

Máy nén điều hòa giữ vai trò trung tâm trong chu trình lạnh vì nó hút hơi môi chất áp suất thấp, nâng lên áp suất cao và duy trì chênh lệch áp suất cần thiết giữa dàn bay hơi với dàn ngưng. Nhờ điều kiện đó, môi chất có thể tuần hoàn để liên tục hấp thụ nhiệt trong phòng và thải nhiệt ra ngoài; khi máy nén dừng, chu trình làm lạnh không thể được duy trì bình thường.