• Kinh doanh
  • Vốn treo, doanh nghiệp chịu đói

Vốn treo, doanh nghiệp chịu đói

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh TP.HCM, tăng trưởng tín dụng 5 tháng đầu năm đạt 0,08%, thấp nhất trong 10 năm qua, chứng tỏ suốt nửa năm qua nhiều doanh nghiệp (DN) vẫn chưa thể đáp ứng tiêu chí tiếp cận vốn và lãi suất thấp của NH.

Tiền chất đầy kho

Ngoài gói kích cầu 30.000 tỷ đồng NHNN bơm ra thị trường, các ngân hàng thương mại (NHTM) cũng nhanh chóng vào cuộc với nhiều gói sản phẩm hỗ trợ lãi suất thấp. Chẳng hạn, NH Đông Á vừa tung ra gói tín dụng 1.000 tỷ đồng dành cho các DN với lãi suất thấp, từ 11,5%/năm trở lên.

Trước đó, trong gói tín dụng 7.000 tỷ đồng triển khai từ giữa tháng 4 dành cho cá nhân, hộ gia đình vay vốn sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, mua bất động sản, đến nay NH TMCP Á Châu (ACB) tiếp tục giảm lãi suất cho vay xuống thấp nhất, còn 15,5% (trước đó là 17%/năm). 

Vietcombank đưa ra gói tín dụng quy mô 2.000 tỷ đồng, cho vay với lãi suất 13-14%/năm. BIDV triển khai lãi suất cho vay ngắn hạn đối với DN tốt, được xếp chuẩn tín dụng cao nhất (3A) là 13,5%/năm, còn lại thì khách hàng được vay với lãi suất khoảng 14-14,5%/năm.

Eximbank hiện có 2 gói ưu đãi, mỗi gói trị giá 2.000 tỷ đồng, trong đó có một gói cho vay với lãi suất 7%, nhưng để tiếp cận lãi suất này, khách hàng phải có một thỏa thuận đi kèm liên quan đến biến động của tỷ giá. NH Quân đội (MB) cho biết, lãi suất cho vay của NH này chỉ còn 13%. 

HDBank cũng vừa thông báo giảm lãi suất cho cả khách hàng cá nhân và DN, với mức lãi suất áp dụng chỉ từ 12-13%/năm tùy theo mục đích vay vốn.

Trong đó, với khách hàng DN, từ 11/6, các DN có nhu cầu vay, đảm bảo điều kiện vay, hoạt động trong các lĩnh vực ưu tiên: xuất khẩu; phát triển nông nghiệp nông thôn; phục vụ sản xuất, kinh doanh của DN nhỏ và vừa; phục vụ phát triển ngành công nghiệp phụ trợ sẽ được HDBank cấp tín dụng với mức lãi suất 13%/năm...

Doanh nghiệp lo... chết khát


 

Ông Văn Hữu Thiết, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Đà Nẵng, cho biết, cùng với tình hình cả nước, DN nhỏ và vừa của Đà Nẵng cũng rất bi đát. Hiện có đến 82% DN không tiếp cận được nguồn vốn.

Số DN do khủng hoảng về thanh khoản đã sử dụng tín dụng đen ước tính 5-6%. Khó khăn về vốn đã làm cho hơn 60% DN đang kiệt sức.

Dù cũng đã công bố tỷ lệ vốn vay thấp, nhưng trước các đòi hỏi của NH như: chứng minh 3 năm liền làm ăn có lãi, minh bạch tài chính và có kiểm toán, rồi kèm theo là có tài sản thế chấp đảm bảo, dự án khả thi..., hầu hết các DN đành... chịu chết. Chính vì vậy, mới đây có DN hội viên của Hiệp hội phản ánh đã phải tiếp tục vay NHTM với mức lãi suất 24%. 

So với các NHTM, NH quốc doanh cũng đưa ra những quy định chặt chẽ không kém. Theo quy định này, nếu DN vay vốn để thực hiện một dự án sẽ phải chứng minh các hợp đồng cụ thể, sau khi xét duyệt, các NH này sẽ chuyển thẳng tiền thanh toán cho đối tác của DN trong hợp đồng để tránh độ rủi ro từ các dự án “ma”.

Tuy nhiên, với các DN nhỏ, thường giao dịch với từng đại lý, từng người thu mua nguyên liệu nhỏ lẻ thì việc DN không thể trực tiếp cầm tiền mặt thanh toán đã gây rất nhiều bất tiện.

Ông Đỗ Anh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty CP Thương mại Xuất nhập khẩu Phước Tiến tại Đà Nẵng, cũng dẫn trường hợp của mình trong bế tắc khi cần vốn cho lô hàng xuất khẩu. Khi NH MB phát hiện Công ty đang có khoản vay lớn bên Agribank, nên cho rằng khoản vay này lớn hơn tổng tài sản Công ty và đánh rớt hạng Công ty Phước Tiến xuống nhóm 2, không thể cho vay.

Khi ông Đỗ Anh Tuấn chứng minh, tổng tài sản cá nhân của ông còn lớn hơn nhiều và có thể thế chấp đảm bảo, đến lượt một cấp lãnh đạo cao hơn tại chi nhánh ngân hàng này đặt vấn đề tại sao không làm việc với Ban giám đốc, mà chỉ làm với cấp phòng? Loanh quanh, vòng vo như vậy, thời hạn xuất khẩu hàng đến gần, có khả năng Công ty gặp khó khăn vì không thể có vốn giải ngân kịp thời. 

Việc bỏ trần lãi suất huy động và áp trần lãi suất cho vay đối với các NHTM ở mức 13-15%/năm chưa chắc đã đồng nghĩa với chuyện chi phí vốn của DN sẽ hạ nhiệt. Điển hình như trường hợp của Công ty CP Cơ điện Tuấn Phương (tại KCN Vĩnh Lộc, TP.HCM).

Từ đầu năm đến nay, các khoản vay của Công ty với ACB, (thời hạn 6 tháng/khoản vay) đã có 3 lần điều chỉnh lãi suất. Cụ thể, từ 20%/năm vào tháng 1/2012 xuống còn 19,82% trong tháng 4/2012, cho đến 15/6, lãi suất cho vay được điều chỉnh ở mức 18,82% và hiện nay là 15,5%. 

Căn cứ vào khế ước nhận nợ giữa hai bên, lãi suất cho vay sẽ được điều chỉnh sau 3 tháng. Song, thực tế không phải tự nhiên mà có, vì để được điều chỉnh, phía DN đã phải điều đình rất nhiều lần với NH. 

Theo ông Võ Chí Hiếu, Tổng giám đốc Công ty Tuấn Phương, ở thời điểm tháng 1/2012, khi mức lãi suất cho vay là 20%/năm thì lãi suất huy động của NH là 14%; cho đến khi lãi suất cho vay là 19% thì lãi suất huy động là 13%. Như vậy, mức chênh lệch giữa lãi suất đầu vào và đầu ra là 6 điểm phần trăm.

Với mức này, DN vẫn có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, ở thời điểm trần lãi suất huy động là 9% thì phía NH hứa sẽ cho vay mới với lãi suất 15,5%/năm.

Doanh nghiệp chỉ chịu được lãi suất cho vay 14-15%

* Theo Tổng cục Thống kê, từ 1/1/2011 đến 1/4/2012, qua điều tra mẫu 9.331 DN, có 8,4% DN tạm ngừng sản xuất, phá sản, giải thể. 

Trong tổng số DN được hỏi có 69,6% DN phản ánh nguyên nhân chính là do sản xuất kinh doanh thua lỗ; 28,2% phản ánh do thiếu vốn; 14,7% do không tiêu thụ được sản phẩm; 11,7% DN khó khăn về địa điểm sản xuất và 4,6% doanh nghiệp phải đóng cửa để thành lập DN mới, 4,6% DN đóng cửa để sáp nhập với DN khác.

Trong số 57,8% số DN đang vay vốn cho sản xuất kinh doanh, có tới 33,5% phải vay vốn với lãi suất bình quân năm trên 19% và 86,3% DN cho rằng mức lãi suất bình quân năm chấp nhận được không quá 15%.

Tỷ lệ chênh lệch 6,5% này là điều khiến DN thắc mắc vì đâu mà có? Ông Hiếu cho biết, hiện nay, có khá nhiều NH như Bảo Việt, MB cũng đặt vấn đề cho vay tín chấp với lãi suất 13%.

Thế nhưng, việc chuyển đổi NH cũng là một vấn đề đối với DN, bởi còn phải căn cứ vào việc định giá tài sản DN của phía NH, hay sự rõ ràng, minh bạch trong quá trình vay, cũng như NH phải có giải thích và quy định tỷ lệ nhất định về độ vênh giữa lãi suất đầu vào lẫn đầu ra.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề lãi suất, nhiều DN vẫn đang loay hoay với bài toán đảo nợ, giải quyết nợ quá hạn, cơ cấu nợ để tiếp cận các khoản vay mới, nhằm duy trì sản xuất.

Theo ông Đặng Quốc Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Kim Bôi, không ít DN vay vốn ngắn hạn để đầu tư dài hạn.

Bởi, việc tiếp xúc với NH để vay vốn dài hạn rất khó, NH thường “vẽ” cho DN vay theo hình thức ngắn hạn rồi đảo nợ thường xuyên. Không ít DN hội viên của Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) đang vướng phải tình trạng nợ quá hạn, phải trả lãi suất lên đến 30%/năm.

Ông Hùng cho biết thêm, mới đây, khi các DN tiếp xúc với NH thì xuất hiện một trường hợp DN bị rơi vào tình trạng nợ quá hạn kéo dài, NH đã tự xem xét và xếp họ vào nhóm nợ xấu. Theo đó, dù có trả hết nợ đi nữa thì 3 năm sau DN đó mới được thoát khỏi diện này.

Điều này đồng nghĩa với một thực tế trong vòng 3 năm đó, DN không được xét cho vay, đây là điều phi lý và cứng nhắc.

 

Theo DNSG