• Kinh doanh
  • Hàng Việt: Dậu thưa, phên mỏng

Hàng Việt: Dậu thưa, phên mỏng

Chỉ còn hơn 2 năm nữa, Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc sẽ chính thức có hiệu lực, và thuế suất nhập khẩu nhiều mặt hàng về 0% sẽ tạo điều kiện cho hàng hóa các nước tràn ngập thị trường. Thế nhưng, đến nay, hàng rào kỹ thuật vẫn chưa được ban hành khiến các doanh nghiệp (DN) hết sức lo lắng.

Người vào dễ, ta ra khó

Trong khi các DN xuất khẩu gặp khó vì phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật, xu hướng bảo vệ mậu dịch từ các nước nhập khẩu thì hàng rào kỹ thuật của Việt Nam vẫn chưa được ban hành!

Theo ông Nguyễn Quốc Anh, Chủ tịch Hội Cao su - Nhựa TP.HCM, hiện nay Việt Nam chưa có hàng rào kỹ thuật bảo vệ hàng trong nước, và ông đưa ra dẫn chứng nhiều mặt hàng cao su, lốp xe của Việt Nam đang bị cạnh tranh quyết liệt bởi hàng của các nước Malaysia, Indonesia, Trung Quốc, Thái Lan... ngay chính trên “sân nhà”.

“Hàng Việt Nam sản xuất ra phải đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chất lượng, trong khi hàng nước ngoài lại không phải tuân theo bất cứ tiêu chuẩn nào. Liệu như vậy có bảo vệ được hàng hóa và người tiêu dùng hay không?”, ông Anh bức xúc. 

Cũng theo ông Anh, trong 10 nước ASEAN chỉ còn Việt Nam là chưa có quy chuẩn quốc gia này. Các nước châu Á khác cũng giống Việt Nam nhưng đã áp dụng tiêu chuẩn của Mỹ.

Việc không có hàng rào kỹ thuật bảo vệ sẽ tạo cơ hội cho các sản phẩm giả mạo, kém chất lượng đua nhau đổ vào Việt Nam khi “Khu vực Thương mại tự do ASEAN” chính thức có hiệu lực vào năm 2015. 

Cùng quan điểm này, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, khẳng định: “Việt Nam chưa có hoạt động gì chuẩn bị cho thời điểm 2015 khi hàng rào thuế quan giữa Việt Nam và ASEAN + 1 bị dỡ bỏ”.

Trong khi các nước đã chuẩn bị kỹ càng, từng ngày từng giờ đưa hàng tiếp cận thị trường Việt Nam thì chúng ta vẫn chưa xúc tiến hoạt động nào. Cụ thể, trong các chương trình xúc tiến thương mại năm 2013 không hề có hoạt động, chương trình nào liên quan đến ASEAN + 1.

Tham gia trực tiếp các dự án đưa hàng Việt vào chợ truyền thống, vào các thị trường Trung Quốc, Myanmar, Campuchia..., bà Hạnh nhận thấy hàng của các nước ASEAN như Malaysia, Indonesia, Thái Lan có một vị trí nhất định tại các chợ.

Hàng của những nước này trực tiếp vào chợ, đến với từng tiểu thương bằng nhiều con đường khác nhau. Hàng Trung Quốc còn hơn thế, hiện có rất nhiều mặt hàng Trung Quốc kém chất lượng được dán nhãn Việt Nam để xâm nhập và tiêu thụ tràn lan trên thị trường.

Các tiêu chuẩn đối với hàng nhập khẩu vào Việt Nam vẫn chưa được quy định cụ thể, trong khi hàng xuất khẩu của Việt Nam không chỉ đối mặt với việc giảm sút về giá cả, đơn hàng, khả năng tiêu thụ, mà còn phải đương đầu với nhiều rào cản kỹ thuật, xu hướng bảo vệ mậu dịch từ các nước nhập khẩu.

Cụ thể, Nhật Bản đã áp dụng tiêu chuẩn về Ethoxiqin đối với tôm nhập khẩu của Việt Nam. Tại một số thị trường nhập khẩu khác, hàng thủy sản, rau quả... của Việt Nam cũng có nguy cơ bị mất đơn hàng và thị trường vì chất lượng chưa bảo đảm và chưa tuân thủ quy định. 

Buông lỏng quản lý, thiếu giám sát

Chính sự buông lỏng quản lý cũng như chưa đưa ra những rào cản kỹ thuật đã khiến các DN trong nước vốn đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Hiện tại, các DN không chỉ đối diện với sức mua kém mà còn phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu từ nhiều nước.

Ở lĩnh vực thời trang và thực phẩm, hàng Trung Quốc là nỗi ám ảnh lớn nhất của DN Việt. Hiện nay hàng thời trang của Trung Quốc hiện diện ở tất cả các chợ, cửa hàng, thậm chí còn vào cả siêu thị.

Các mặt hàng rau củ quả, thực phẩm của Trung Quốc cũng “thống trị” các chợ khiến người tiêu dùng ít có cơ hội lựa chọn hàng Việt Nam. 

Ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng giám đốc Công ty Vinamit, đơn vị có nhiều năm làm ăn với DN Trung Quốc, cho rằng, rất khó có thể quản lý hàng thực phẩm kém chất lượng Trung Quốc vào Việt Nam khi buôn bán tiểu ngạch quá “thoáng” như hiện nay.

Bởi hiện tại có rất nhiều mặt hàng Trung Quốc vào Việt Nam mà không phải chịu bất cứ sự giám sát nào về chất lượng cũng như không phải đóng thuế.

“Đường đi” của hàng giá rẻ Trung Quốc vào Việt Nam khá đơn giản: sản phẩm xuất xưởng được đưa ngay qua biên giới và khi về đến TP.HCM sẽ được các đầu nậu chào hàng với các đại lý lớn, thậm chí họ còn cho chủ đại lý nợ tiền hàng dài ngày.

Những đầu nậu này thường cung cấp nhiều mặt hàng nên chỉ cần giao dịch với một đầu nậu là các cửa hàng, đại lý đã có đủ hàng để bán. Với cách làm này, hàng Trung Quốc thiết lập được hệ thống phân phối rộng khắp, chiếm lĩnh thị trường bình dân. 

Ông Văn Đức Mười, Chủ tịch Hội Lương thực - Thực phẩm TP.HCM (FFA), lo ngại trước thực trạng hàng ngoại nhập, đặc biệt là hàng chất lượng kém, đang ồ ạt tràn vào Việt Nam.

“Nếu trong thời gian tới hàng rào kỹ thuật vẫn chưa được quan tâm, triển khai như hiện nay thì việc thị trường Việt Nam bị xâm lấn một cách thô bạo vào năm 2015 rất dễ xảy ra. Chính vì vậy, cùng với xây dựng hàng rào kỹ thuật Nhà nước cũng cần phải hỗ trợ DN đẩy mạnh việc xuất khẩu hàng sang các nước”, ông Mười đề xuất.

 

Theo DNSG